Czy Twoje wybory zawsze są Twoje?

Był taki socjolog, ekonomista, który badał mrówki.
Naukowiec zauważył, że trasy przemarszu mrówek po piasku są dość chaotyczne i kręte. Co nimi kieruje? Jakie są ich wybory? Jakie decyzje kierują je w lewo? Jaki cel im przyświeca?

Badał dlaczego wybory mrówczej trasy są takie, a nie inne.
Te proste obserwacje stały sia podstawą do zrozumienia procesów podejmowania ludzkich decyzji. Stały się podstawą wielu teorii z dziedzin psychologii, ekonomii oraz informatyki. Dały także podwaliny pod badania nad sztuczną inteligencją.
Laureat Nagrody Turinga i Nagrody Nobla Herbert A. Simon odkrył, że krętość i skomplikowanie mrówczej drogi nie jest jedynie skutkiem ich procesów decyzyjnych/myślowych. Jest natomiast skutkiem ukształtowania i nierówności terenu.
Decyzja, którą podejmuje mrówka jest uzależniona w przeważającej mierze od złożoności otoczenia...
Okazało się, że teoria ta pasuje jak ulał i do ludzi.
Nasze podejmowanie decyzji opiera się na bardzo podobnych przesłankach.
Nasze wybory są zależne od otoczenia.

Nie zawsze planujemy „trasy naszego przemarszu” z wyprzedzeniem i nie zawsze analizujemy dogłębnie setki możliwości rozwiązania problemu. Nie zawsze wykorzystujemy „możliwości obliczeniowe” naszego mózgu. Po prostu na bieżąco reagujemy na informacje i przeszkody. Najczęściej wystarcza nam to co uznamy za „wystarczająco dobre” na ten moment.

Teoria ta zwana „ograniczona racjonalnością” tłumacząca, iż nie zawsze podejmujemy decyzje optymalne, nie zawsze interpretujemy dobrze informacje bywa wykorzystywana w marketingu.

Sztaby ludzi myślą jak skłonić Cię do wydawania pieniędzy. Jak zaszczepić nowe potrzeby. Jak zaistnieć w Twojej głowie.
„Kłamstwo powtarzane wielokrotnie staje się prawdą”

Czy zdarzyło Ci się kupić czegoś czego zupełnie nie potrzebujesz?
Masz w szafie ciuch z metką, którego nie nosisz?
Czy kupiłaś suplement pod wpływem reklamy?
A może krem? Ile masz kremów?
A ile butów?
Czy kupujesz bo „jest okazja”?

To tak propo zakupów.

Niestety nasze decyzje podejmowane pod wpływem otoczenia czy bierzących wydarzeń determinują często „nasze trasy”, nasze życie także w innych dużo bardziej istotnych, bolesnych obszarach.

Nikt z nas nie planował z wyprzedzeniem, że po czterdziestce zostanie rozwodnikiem.
Nikt z nas nie podjął decyzji któregoś pięknego poranka, że zostania alkoholikiem.
Nie podjęliśmy decyzji któregoś popołudnia, że teraz to chcemy być już zawsze otyli.
Nie planowałeś od dziecka, że będziesz nienawidził swojej pracy.
Nie postanowiłaś, któregoś wiosennego dnia zostać ofiarą oszustwa.

Bowiem dużo wydawałoby się „wystarczająco dobrych decyzji” nieprzemyślanych dokładnie, a zależnych od tego co się wydarza - nawarstwiając się prowadzi często na manowce.
Skręcamy pod ich wpływem w stronę, w którą prowadzi nas otoczenie.
Jak mrówka.

Co z tym robić?

Zauważać - przede wszystkim. Zatrzymać się.
Uspokoić emocje. Poczekać. Nabrać ciut dystansu.
Do reklamy. Do zdarzenia. Do drugiego człowieka. Do siebie i swoich reakcji.
Spojrzeć szerzej na krętość drogi, którą prowadzi nas życie.
Dopiero potem decydować.

Nasze ograniczenia bowiem nie musza być naszą słabością. Mogą zaś stać się przyczynkiem do rozwoju naszego wyjątkowego potencjału.
Tylko jednak wtedy kiedy zdajemy sobie z nich sprawę💚